1973

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Rok 1973 / MCMLXXIII Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek

Sto lat wstecz

Dziesięciolecia: 1920-1929 1930-1939 1940-1949 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999

Lata: 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983

edytuj Rok 1973 ogłoszono

Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury ogłosiła rok 1973 — Rokiem Kopernikowskim

edytuj Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – powstał koncern wydawniczy RSW "Prasa-Książka-Ruch", centralna organizacja wydawnicza PZPR.
8 stycznia
- krajowa narada aktywu partyjnego pod przewodnictwem Edwarda Gierka. Pozytywna ocena dorobku lat 1971-1972.
- premiera filmu Wesele w reżyserii Andrzeja Wajdy, na podstawie dramatu Stanisława Wyspiańskiego.
18 stycznia – pierwsza od 1968 roku premiera Dziadów Adama Mickiewicza. Inscenizację w Teatrze Starym w Krakowie przygotował Konrad Swinarski.
29 stycznia – początek konferencji szkoleniowej dla ministrów rządu PRL, prowadzonej przez ośrodek szkolenia kadr kierowniczych przy KC PZPR.
31 stycznia – David Rockefeller w Polsce. Rozmowy z I sekretarzem KC PZPR Edwardem Gierkiem i premierem Piotrem Jaroszewiczem oraz z ministrami odpowiedzialnymi za resorty gospodarcze.
7 lutego – krajowa narada aktywistów organizacji młodzieżowych z udziałem Edwarda Gierka. Podjęto decyzję o szybkim powołaniu Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej.
8 lutego – Edward Gierek przyjął przewodniczącego Komitetu Ekspertów, Jana Szczepańskiego, który wręczył I sekretarzowi raport o stanie oświaty. W raporcie postulowano "tworzenie jednolitego frontu kształcenia i wychowania".
18 lutego – inauguracja obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.
19 lutego – otwarto planetarium w Olsztynie.
28 lutego – katastrofa samolotu rządowego pod Szczecinem, w której zginęło 18 osób.
1 marca – Program I Polskiego Radia rozpoczął nadawanie audycji Sygnały Dnia.
2 marca – decyzja Prezydium Rządu w sprawie budowy Huty Katowice.
5 marca – powstał Socjalistyczny Związek Młodzieży Wojskowej.
20 marca – Biuro Polityczne KC PZPR podjęło uchwałę w sprawie rozwoju informatyki w latach 1973-1975.
22 marca – list Episkopatu do Sejmu PRL w sprawie młodzieży.
25 marca – premiera serialu Wielka miłość Balzaka.
26 marca – VIII Kongres Zrzeszenia Studentów Polskich. Utworzenie Socjalistycznego Związku Studentów Polskich.
30 marca – zakończono produkcję FSO Warszawa.
2-4 kwietnia – obrady VI Kongresu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Prezesem Naczelnego Komitetu ponownie wybrano Stanisława Gucwę.
11 kwietnia – inauguracyjne posiedzenie Rady Głównej Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej.
16 kwietnia – odbył się pierwszy lot transoceaniczny Iła-62 "Mikołaj Kopernik" do Nowego Jorku.
19-21 kwietnia – walny zjazd SPATiF-ZASP. Podjęto uchwałę o tworzeniu dzieł kultury "w oparciu o ideały socjalizmu". Przewodniczącym został ponownie Gustaw Holoubek.
22 kwietnia – w Nowej Hucie odsłonięto pomnik Włodzimierza Lenina. Okolicznościowe przemówienie Franciszka Szlachcica.
11-12 maja – z oficjalną wizytą przebywał w Polsce przywódca ZSRR, I sekretarz KC KPZR Leonid Breżniew.
3 czerwca – w Międzylesiu pod Warszawą wmurowano akt erekcyjny pod budowę Instytutu "Pomnika - Centrum Zdrowia Dziecka".
6 czerwca
- w Chorzowie reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała Anglików 2:0.
- w Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej zmontowano z włoskich części pierwszego Polskiego Fiata 126p.
12 czerwca – otwarto bazę promową w Gdańsku Nowym Porcie.
14 czerwca – podpisano kolejne umowy kredytowe: z amerykańskim bankiem Export-Import oraz koncernem International Harvester.
24 czerwca – kapitan Krzysztof Baranowski po 272 dniach zakończył samotny rejs jachtem dookoła świata.
26-29 czerwca – II Kongres Nauki Polskiej.
10 lipca – powstaje klub sportowy Korona Kielce.
22 lipca – oficjalne uruchomienie linii produkcyjnej Polskiego Fiata 126p (popularny "Maluch").
11 sierpnia – w Warszawie, płotkarka Danuta Piecyk ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m ppł. (56,91 s.)
12 sierpnia – w Warszawie, Bronisława Doborzyńska ustanowiła rekord Polski w biegu na 3 000 m (9.19,6 s.)
26 sierpnia – w Warszawie, Elżbieta Skowrońska-Katolik ustanowiła rekord Polski w biegu na 1 500 m (4.16,3 s.)
27 sierpnia – katastrofa kolejowa pod Kielcami, w wyniku której zginęło 14 osób.
2 września – Jerzy Szczakiel wygrał w Chorzowie finał Indywidualnych Mistrzostw Świata na żużlu (do dziś jest jedynym polskim mistrzem).
4-13 września – w Gdańsku odbyła się konferencja państw bałtyckich. Podpisano Konwencję o Rybołówstwie i Ochronie Żywych Zasobów Morza Bałtyckiego.
6 września – Mirosław Wodzyński ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,67 s.
13 września – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Stawiam na Tolka Banana.
15 września – do służby wszedł duży kuter torpedowy ORP "Odważny", projektu 664, typu Bitny.
23 września
- Elżbieta Katolik ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.59,8 s.
- Bronisław Malinowski ustanowił rekord Polski w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 8.21,6 s.
27 września – Sejm zmienił ordynację wyborczą do Rad Narodowych.
30 września
- utworami najwybitniejszych polskich kompozytorów: Krzysztofa Pendereckiego, Witolda Lutosławskiego i Tadeusza Bairda zakończył się XVII Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień".
- na apel Komitetu Centralnego członkowie PZPR uczestniczyli w ogólnopolskim czynie partyjnym.
13 października – Sejm podjął uchwałę w sprawie systemu edukacji narodowej.
17 października – polscy piłkarze remisują z Anglią na Wembley 1:1 i awansują do Mistrzostw Świata w Niemczech.
13 listopada – prapremiera sztuki Sławomira Mrożka Szczęśliwe wydarzenie w Teatrze Współczesnym w Warszawie, pierwszej premiery Mrożka w kraju po 1968 roku.
22 listopada – Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji i ustawy o Radach Narodowych.
24 listopada – premiera filmu Krzysztofa Zanussiego Iluminacja.
7 grudnia – odbyła się premiera filmu Chłopi.
9 grudnia – wybory do Rad Narodowych.
15 grudnia – 25 rocznica utworzenia PZPR.
24 grudnia – przemówienie kardynała Stefana Wyszyńskiego w sprawie wychowania młodzieży.
31 grudnia – przekazano Kościołowi dobra tzw. martwej ręki leżące na ziemiach zachodnich i północnych.

edytuj Wydarzenia na świecie

1 stycznia
- Belgia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
- do Wspólnoty Europejskiej przyłączają się kolejne kraje: Dania, Irlandia i Wielka Brytania.
22 stycznia – Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w sprawie Roe v. Wade orzekł dopuszczalność aborcji.
23 stycznia – na wyspie Heimaey doszło do erupcji wulkanu.
27 stycznia – Wojna wietnamska: USA i Socjalistyczna Republika Wietnamu podpisały w Paryżu porozumienie o przerwaniu ognia.
15 lutego – doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Henry Kissinger przybył z wizytą do Pekinu.
21 lutego – izraelskie myśliwce zestrzeliły nad półwyspem Synaj samolot pasażerski Libyan Airlines; zginęło 108 osób.
27 lutego – w proteście przeciwko łamaniu ich praw przez władze federalne, kilkuset działaczy Ruchu Indian Amerykańskich rozpoczęło okupację miejscowości Wounded Knee (Dakota Południowa).
1 marca – Chartum, Sudan: 8 palestyńskich terrorystów z ugrupowania Czarny Wrzesień wtargnęło na przyjęcie dyplomatyczne w ambasadzie saudyjskiej i wzięło 5 dyplomatów jako zakładników. Następnego dnia trzech z nich zostało zamordowanych, w tym ambasador USA Cleo Noel Jr.
7 marca – została odkryta kometa Kohoutka.
9 marca – Chiny i Hiszpania nawiązały stosunki dyplomatyczne.
10 marca – zespół Pink Floyd wydał album The Dark Side of the Moon.
14 marca – Liam Cosgrave został premierem Irlandii.
15 marca – została ustanowiona flaga Arabii Saudyjskiej.
21 marca – maltański parlament przyjął uchwałę o utworzeniu linii lotniczych Air Malta.
24 marca – grupa Pink Floyd wydała album The Dark Side of the Moon.
28 marca – Walia pokonała Polskę 2:0 w rozegranym w Cardiff meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata w RFN.
3 kwietnia
- została wystrzelona radziecka stacja orbitalna Salut 2.
- Motorola zaprezentowała na Manhattanie w Nowym Jorku pierwszy przenośny telefon, który był prototypem współczesnego telefonu komórkowego, o nazwie DynaTAC (DYNamic Adaptive Total Area Coverage).
4 kwietnia – oficjalne otwarcie kompleksu World Trade Center. Wówczas najwyższe budynki na Ziemi.
6 kwietnia
- NASA wystrzeliła sondę kosmiczną Pioneer 11.
- zmieniono nazwę stolicy Czadu z Fort-Lamy na Ndżamena.
10 kwietnia – 108 osób zginęło w Szwajcarii w katastrofie samolotu pasażerskiego Vickers Vanguard 952.
11 kwietnia – Moskwa: podczas mistrzostw świata grupy A reprezentacja Polski w hokeju na lodzie poniosła najwyższą porażkę w historii (0:20 z ZSRR).
3 maja – wieża Sears Tower w Chicago bije rekord wysokości, ustanowiony przez World Trade Center.
14 maja – wyniesienie na orbitę amerykańskiej stacji orbitalnej Skylab.
17 maja – początek działalności komisji Senatu USA do zbadania afery Watergate.
27 czerwca
- w Mediolanie, Włoch Marcello Fiasconaro ustanowił rekord świata w biegu na 800 m (1.43,7 s.)
- w Helsinkach, Kenijczyk Ben Jipcho ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. (8.14,0 s.)
1 lipca – Dania objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
7 lipca – zakończenie I tury helsińskich obrad KBWE.
10 lipca – Bahamy uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
13 lipca – zespół Queen wydał w Wielkiej Brytanii swój pierwszy album studyjny Queen.
20 lipca – w Dreźnie Niemka Renate Stecher ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 10,8 s. (ostatni rekord świata na tym dystansie mierzony ręcznie).
21 lipca – w Dreźnie Niemka Renate Stecher ustanowiła rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 22,1 s. (ostatni rekord świata na tym dystansie mierzony ręcznie).
22 lipca – w Dreźnie Niemka Annelie Ehrhardt ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m ppł. wynikiem 12,3 s. (ostatni rekord świata na tym dystansie mierzony ręcznie).
8 sierpnia – w Viareggio, Włoszka Paola Cacchi-Pigni ustanowiła rekord świata w biegu na 1 milę wynikiem 4.29,5 s.
24 sierpnia – w Atenach, Bułgarka Swietła Zlatewa ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 1.57,48 s.
11 września – przewrót wojskowy w Chile. Augusto Pinochet obala Salvadora Allende.
18 września – Bahamy, NRD i RFN zostały członkami ONZ.
23 września – po powrocie z wygnania Juan Perón został ponownie wybrany na prezydenta Argentyny.
24 września – Gwinea Bissau proklamowała niepodległość od Portugalii.
6 października – wybuch wojny Jom Kippur między Izraelem a koalicją Egiptu i Syrii.
10 października – oskarżony o korupcję wiceprezydent USA Spiro Agnew zrezygnował ze stanowiska.
17 października – w meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata polska drużyna piłkarska remisując z Anglią 1:1 na Wembley przeszła do dalszej części rozgrywek.
20 października – dokonano uroczystego otwarcia opery w Sydney.
24 października – stacja CBS rozpoczęła nadawanie serialu kryminalnego Kojak.
26 października – zakończyła się wojna Jom Kippur.
30 października – w Stambule otwarto Most Bosforski.
3 listopada – NASA: w kierunku Merkurego i Wenus wystrzelono sondę Mariner 10.
25 listopada – grupa oficerów dokonała bezkrwawego zamachu stanu w Grecji, obalając prezydenta Jeoriosa Papadopulosa; początek końca rządów czarnych pułkowników.
11 grudnia – RFN i Czechosłowacja podpisały układ o wzajemnych stosunkach.
15 grudnia – rozpoczął swoją emisję kanał włoskiej telewizji publicznej Rai Tre.
17 grudnia – Rzym: terroryści arabscy porwali samolot amerykańskich linii lotniczych, zabijając 31 pasażerów.
Wejście do służby radzieckiej Fregaty projektu 1135 "Swirepyj".